Sürdürülebilir Turizm, Çevre Koruma ve Güvenlik

Bu tür yazılar genelde slogan olur: “doğaya saygılıyız”, “çevre bilincindeyiz.” Böyle bir şey yazmanın kimseye faydası yok.

Onun yerine burada geçerli olan gerçek kuralları ve teknede fiilen ne olduğunu yazalım. Çoğu misafir bunları bilmeden geliyor ve turda “neden burada yüzemiyoruz?” diye soruyor.

Kekova bir özel çevre koruma bölgesi

Takımadanın tamamı Kaş–Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde. Bu, manzara güzel olduğu için verilmiş bir sıfat değil; bağlayıcı kuralları olan bir statü.

Pratikte üç şey demek:

1. Batık Şehir’de durmak ve yüzmek yasak. Kekova Adası kıyısı boyunca uzanan su altı kalıntılarının üzerinden yalnızca yavaş geçilebiliyor. Tekne izin verilen en yakın hattan, tutabildiği en düşük hızda ilerliyor. Kalıntının üzerinde yüzmek isteyenler için doğru yer Tersane Koyu — orada aynı döneme ait taş işçiliği var ve yüzmek serbest.

2. Bazı koylara demir atılamıyor. Demirin dibi tahrip etmesini önlemek için. Rota bu yüzden “istediğin yere yanaş” mantığıyla kurulmuyor.

3. Korsan Mağarası 2025’te zincirlendi. İçeride yavrulayan Akdeniz foklarına rahatsızlık verilmemesi için giriş kapatıldı. Tekne önünden yavaş geçiyor, içeri girmiyor.

Üçüncüsü en çok soruyu alan madde. Eskiden içine girilen bir mağaraya artık girilmemesi, bir eksiklik değil — dünyada birkaç yüz tane kalmış bir türün yavruladığı yere karışmama kararı.

Caretta Caretta’lar ve gerçek tehdit

Karaemlik akarsuyu, koyun hemen yanında denize dökülüyor. Tatlı su kaynağı olduğu için kaplumbağalar oraya beslenmeye geliyor — turda onları en sık gördüğümüz yer burası.

Misafirler soruyor: “yanlarında yüzebilir miyiz?” Cevap evet, ama şu farkla: kaplumbağa vahşi bir hayvan ve orada karnını doyurmaya gelmiş. Peşinden yüzmek, dokunmak, önünü kesmek onu beslendiği yerden kaçırıyor. Mesafeli izlemek hem daha doğru hem de aslında daha uzun süre görmenizi sağlıyor.

Bu hayvanlar için asıl tehlike ise turistler değil, pervaneler.

Eylül 2020’de Osman, Kekova turundan dönerken kabuğu bir tekne pervanesiyle kırılmış genç bir caretta caretta buldu. Gönüllü Osman Keskin’i aradı, ikisi birlikte hayvanı tekneye aldılar ve kaplumbağa tedavi için Muğla’daki DEKAMER’e ulaştırıldı. Haber Antalya, 3 Eylül 2020

Bunu övünmek için değil, kaplumbağanın kabuğunu neyin kırdığını göstermek için yazıyoruz. Kaplumbağa gördüğünüz suda hızlı seyretmemek bir nezaket değil, o hayvanın hayatta kalma şansı.

Balon balığı: buraya ait olmayan tür

Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz’e yayılan balon balığı artık bu sularda da görülüyor. Osman bir tanesini güvertede çekmişti; görüntüyü Gıda Bülteni de türün yayılmasını anlattığı haberinde kullandı.

Zehirli, yenmiyor ve yerli türlerin yumurtalarını yiyor. Kekova’nın sorunu sadece “koruma” değil — değişen bir deniz. Bunu da yazmak dürüstlük.

Teknede fiilen ne yapıyoruz

Yukarıdakiler bölgenin kuralları. Bunlar ise bizim kendi tercihlerimiz:

Çöp teknede kalır, limanda ayrıştırılır. Koyda hiçbir şey bırakılmıyor; gün boyunca çıkan atık limana geri getirilip ayrıştırılıyor. Misafirlerden de tek istediğimiz bu — çöpü güvertede bırakın, gerisini biz hallederiz.

Tek kullanımlık plastik yok. Teknede cam ve porselen kullanıyoruz. Plastik bardak, plastik tabak yok. Günde on iki kişiden çıkan tek kullanımlık plastik, sezon boyunca toplandığında ciddi bir rakam — en kolay önlenen kısmı da bu.

Demir kum zemine atılıyor. Deniz çayırı yataklarına değil. Bu ayrım önemli: deniz çayırı çok yavaş büyüyen, bir demirin bir anda kopardığını yıllarca geri koyamayan bir bitki. Kekova’da bazı koylara demir atılmasının yasak olmasının sebebi de bu.

Teknede atık su tankı var. Denize boşaltma yok.

Güvenlik: teknede fiilen ne var

Sürdürülebilirlik kadar sık sorulmayan ama daha çok önemsenen kısım.

Tekne	Poseidon 07 — 14 m boy, 4,30 m en, ahşap motor yat
Kapasite	En fazla 12 yolcu belgeli
Can yeleği	Yetişkin ve çocuk bedeni, yeterli sayıda
Ekipman	Tam güvenlik ekipmanı, her seferde teknede
Ekip	Osman ve Gülsüm — dışarıdan personel yok
Sigorta	Yolcu sigortası mevcut
Denize elverişlilik	Belgesi mevcut

Ekip hakkında bir ayrıntı: Gülsüm’ün de kaptanlık belgesi var. Teknede mutfağı o çalıştırıyor ama denizi bilen bir isim, ve bu güvenlik açısından önemsiz bir detay değil. Oğulları Cengizhan teknenin ikinci kaptanı.

Hava bozarsa

Kekova bu kıyının en korunaklı yerlerinden biri; adalar boğazı kapatıyor ve günlük en yüksek rüzgâr ortalaması yıl boyunca 12–15 km/s aralığında kalıyor.

Yine de koşullar bozulduğunda kaptan ya rotayı yeniden sıralıyor ya da başka bir tarih öneriyor. Güvenlik programdan önce geliyor — turu kurtarmak için denize çıkılmıyor.

Yüzme bilmiyorsanız

Burada net konuşalım: can yelekleriyle denize girebilirsiniz, ancak uğradığımız koylar sığ alanlar değil. Yüzme bilmeyen misafirlerin denize girmesi kendi sorumluluklarındadır; tekne personeli tekneyi çalıştırmakla meşgul ve suda birebir refakatten sorumlu değil.

Bu cümleyi yumuşatmıyoruz çünkü yumuşatılmış hâli kimsenin işine yaramaz.

Misafirden ricamız

Kuralların çoğu bizim üstümüze, ama birkaçı sizin elinizde:

• Batık Şehir’den hiçbir şey almayın — bir taş bile. Arkeolojik sit alanı.
• Kaplumbağayı kovalamayın, beslemeyin, dokunmayın.
• Çöpünüzü teknede bırakın, koyda değil. Limanda birlikte hallediyoruz.
• Drone kullanacaksanız çevre ve güvenlik kurallarına uygun olsun; başka teknelerin ve koydaki insanların üstünde uçurmayın.

Neden bu yazı

Kekova’nın doğası ve tarihi bizim için sadece bir rota değil. Ama bunu söylemek yetmiyor — hangi kuralın neden olduğunu, hangi hayvanın neden rahatsız edilmemesi gerektiğini ve teknede hangi ekipmanın bulunduğunu açıkça yazmak gerekiyor.

Bu kuralların uygulandığı turlar için Kekova tur seçeneklerimize bakabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler değiştiğinde burayı da güncelleyeceğiz.